City Break Balkans

15.01.2021   Strefa inspiracji

Krótkie weekendowe wyjazdy, tzw. express, kojarzone są przede wszystkim z miastami nie bardzo oddalonymi od miejsca zamieszkania. Z polski południowej popularne są przede wszystkim autokarowe wyjazdy na weekend do Pragi, Wiednia i Budapesztu. W czasach, gdy jesteśmy świetnie skomunikowani, świat wydaje się niewielki i wszystko jest na wyciągniecie ręki, warto pomyśleć o weekendzie w nieco bardziej oddalonym miejscu, gdzie możemy dostać się samolotem w niecałe dwie godziny. Pasjonaci Bałkanów, jak i odkrywcy nowych ciekawych miejsc, powinni rozważyć weekend w jednym z miast Półwyspu – słynny Dubrovnik, Podgorica wraz z tajemniczą okolicą, różnorodne Skopje a może nietypowa Tirana? Każde z tych miast jest dobrym wyborem!

Albania, Tirana, Bałkany, Stolica
Dubrovnik to chorwackie miasto Dalmacji południowej, którego chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. W oddalonym od niego o niecałe 20 km Čilipi znajduje się Port lotniczy Dubrownik, który od 2006 roku stale się rozwija i obsługuje coraz więcej różnorodnych połączeń. Od 2018 roku obsługuje m.in. całoroczne połączenie z Warszawy, dzięki czemu jest naprawdę świetnie skomunikowane z naszym krajem i dostać się tam można szybko i wygodnie. Dubrovnik jest miastem niezwykłym i absolutnie wyjątkowym, z magiczną starówką zachowaną w niemal idealnym stanie. Szczególnie ważne są tutejsze mury miejskie, które mimo upływu czasu, trzęsień ziemi i działań zbrojnych, zachowały się do dziś w niemal niezmienionej formie. Ich wysokość sięga 25 metrów, grubość muru od strony lądu to aż 6 metrów. Oprócz monumentalnych murów, zachowały się tam m.in. gotycki klasztor Franciszkanów z XIV wieku z najstarszą w Europie apteką, pałac Sponza z przełomu XIV-XV wieku, pałac Rektorów z XV wieku, gotyckie klasztory Klarysek i Dominikanów oraz  odwach z wieżą zegarową sięgający XV wieku. Najdłuższą, główną ulicę starówki dubrownickiej stanowi Stradun, przy której znajduje się większość zabytków, jak i dwie słynne studnie – Wielka Studnia Onofria niedaleko bramy Pile oraz Mała Studnia Onofria po stronie przeciwnej – nieopodal bramy Ploče. Szczególnie zachwycająca jest duża studnia, która posiada 16 kraników w kształcie zamaskowanych figur. Według tradycji, osobie która napije się wody z wszystkich 16 źródeł, spełni się najskrytsze marzenie! A to tylko niektóre z atrakcji miasta. Będąc tu warto wjechać na wzgórze Srđ oraz popłynąć na wyspę Lokrum. Ważne by zasmakować tutejszych specjałów, bo region Dubrovnika słynie z bogatej tradycji kulinarnej. Należy też pamiętać, że mimo iż region południowej Dalmacji, pomiędzy Neum a granicą z Czarnogórą, kojarzony jest tylko z Dubrovnikiem, to ma on o wiele więcej do zaoferowania! Odwiedzając tę część Chorwacji, warto także odwiedzić miasteczko Sokol Grad, w którym znajduje się niezwykła twierdza, sięgająca czasów Imperium Rzymskiego, zbudowana na 25-metrowej skale, miasto Kupari, zwane przez wielu „Zatoką wymarłych hoteli”, przepiękny Cavtat oraz Ston z drugim najdłuższym murem obronnym świata.

Chorwacja, Bałkany
Wybierając się jeszcze bardziej na południe, do malowniczej Czarnogóry, polecamy Podgoricę, gdzie od 1961 roku funkcjonuje najważniejszy port lotniczy kraju. Miasto zlokalizowane jest pomiędzy rzekami Ribnicą i Moračą, niedaleko kurortów turystycznych Gór Dynarskich, Jeziora Szkoderskiego oraz wybrzeża Morza Adriatyckiego. Mimo iż historia miasta jest długa, a pierwsze wzmianki o nim jako o dużym zorganizowanym mieście, pochodzą z 1326 roku, to w latach powojennych miasto zostało całkowicie przekształcone i przebudowane na styl komunistyczny. W związku z tym nie pozostały tam liczne zabytki, a dla wielu najatrakcyjniejszym miejscem czarnogórskiej stolicy jest centrum handlowe Delta City, będące największym centrum handlowym kraju. Spacerując po Podgoricy, można jednak odkryć kilka ciekawych zakątków! Reprezentacyjnym miejscem miasta jest kanion rzeki Moračy i dwa mosty przebiegające nad rzeką – ogromny, wywierający duże wrażenie Most Millenijny, przejezdny dla samochodów i Most Moskovski udostępniony tylko pieszym. Również nad rzeką Ribnicą znajduje się piękny stary kamienny most. Ponadto, w okolicy rzeki, można zobaczyć ruiny osmańskiej fortecy z XV w., pełniącej dawniej także funkcję arsenału, która została zniszczona w 1878 roku w wyniku eksplozji wywołanej uderzeniem pioruna. Innym starym zabytkiem miasta jest wieża zegarowa Sahat‑kula Hadži‑paszy Osmanagića w dzielnicy Stara Varoš, pochodząca z XVII w. Zwiedzając miasto warto odwiedzić Pałacyk króla Mikołaja I, który dawniej stanowił rezydencję jedynego króla Czarnogóry, a dziś pełni funkcję galerii sztuki nowoczesnej. Jednym z najnowszych, często odwiedzanych przez turystów, budynkiem Podgoricy jest piękny prawosławny Sobór Zmartwychwstania Pańskiego, stanowiący katedrę metropolity Czarnogóry i Przymorza Serbskiego Kościoła Prawosławnego. Na terenie miasta znajduje się też zabytkowy monastyr Dajbabe, założony w 1897 roku, uszkodzony w 1999 roku podczas bombardowań NATO. Pomiędzy miastem a lotniskiem  podziwiać można tutejszy cud natury, zwany powszechnie czarnogórskim Wodospadem Niagara. Nieopodal stolicy Czarnogóry znajduje się znany monastyr Ostrog, słynna winiarnia Plantaže, będąca największą jednolitą winiarnią Europy, miasteczko Virpazar, z którego można wybrać się w rejs po Jeziorze Szkoderskim. Czar Czarnogóry polega też na tym, że niemal wszystko jest tutaj blisko – około godziny jedzie się do Budvy, a około dwóch do pięknego Žabljaka. Podgorica więc może być idealnym pomysłem na weekendową, a nawet nieco dłużą, wycieczkę!


Kierując się jeszcze bardziej na południe Półwyspu, za cel można obrać stolicę nieco bardziej orientalnej Albanii. W okolicy stolicy kraju, zlokalizowanej około godziny jazdy od nadmorskiego kurortu Durres, Tiranie, znajduje się międzynarodowy port lotniczy im. Matki Teresy. Po przylocie do tego miejsca można, po krótkim transferze, niemal od razu zacząć zwiedzanie albańskiej stolicy, która jest miastem pełnym skrajności. Komunistyczna architektura łączy się tu z miejscami kultury, takimi jak Teatr Narodowy oraz Teatr Opery i Baletu. Zwiedzając, warto odwiedzić słynny bunkier dyktatora Envera Hoxhy, który od 2016 r. działa jako interesujące muzeum BUNK’ART. W Tiranie nie brakuje też przyrody! Miasto zlokalizowane jest nad trzema rzekami: Lanë, Tiranë i Tërkuzë. Wzdłuż rzeki Lanë ciągnął się bulwary, zachęcające do przyjemnego spaceru. Przy bulwarach znajduje się jeden z najstarszych tutejszych zabytków, którym jest Most Grabarzy zbudowany w XVIII w. Większość zabytków zlokalizowana jest jednak w ścisłym centrum miasta: Plac Skanderberga z meczetem Ethem Beja i wieżą zegarową. Za ciekawe miejsce uznaje się też Muzeum Narodowe, które gromadzi aż 4750 eksponatów i gdzie można prześledzić rozwój państwowości i kultury narodu albańskiego od starożytności do czasów współczesnych. Odwiedzając Tiranę, warto wybrać się nad Adriatyk do drugiego największego miasta kraju, czyli Durres. Stolica może być też dobrą bazą wypadową na wyprawę w pobliskie góry, lub na krótsze wycieczki – do Elbasanu lub historycznej Kruji.


Ostatnią bałkańską weekendową inspiracją może być Skopje. Macedońska stolica, pełna skrajności, w której historia łączy się z nowoczesnością. Także w tym mieście znajduje się lotnisko, czyli Międzynarodowy Port Lotniczy Skopje. Po przyjedzie z lotniska, do centrum stolicy, od razu widać różnorodność tego miasta. W oczy rzuca się pierwsza atrakcja, czyli kamienny most, dzielący stolicę na dwie części: tradycyjną oraz nowoczesną. Pierwsza z nich to klimatyczny bazar, który na pewno spodoba się wszystkim fanom Bałkanów. Druga część miasta jest pełna ogromnych pomników, stylizowanych na antyczne. Wszytskie one powstały w XXI wieku w ramach projektu Skopje 2014. Przez niektórych uważane za brzydkie i sztuczne, przez innych za wyjątkowe. Bez względu na wrażenie, które wywierają, na pewno są warte uwagi. Część z nowych pomników i budowli zyskała też różnobarwne odcienie, ponieważ w ramach protestów, które odbywały się w mieście, monumenty zostały obrzucone balonami z kolorowymi farbami, których nie zmyto, co sprawia że widok jest jeszcze bardziej interesujący. W obu częściach miasta, widać ogromne zróżnicowanie architektoniczne. Pierwsza z nich jest pełna wąskich, krętych uliczek. Druga to raczej zabudowa komunistyczna, która powstała w Skopje po tym gdy miasto ucierpiało w trzęsieniu ziemi w 1963 roku. Poza mostem na rzece Vardar, bazarem, zwanym čaršija i pomnikami, warto też odwiedzić skopjskie cerkwie i meczety, Muzeum Matki Teresy i pozostałości twierdzy górującej nad miastem. Pięknym punktem widokowym, stworzonym by podziwiać Skopje, jest Krzyż Milenijny na szczycie góry Wodno. Dodatkowo, w okolicach stolicy położony jest malowniczy Kanion Matka, który powstał tu po wybudowaniu zapory imienia św. Andrzeja na rzece Treska. Odwiedziny tego miejsca, to urokliwy widok i niesamowite doświadczenie piękna natury. Można tam zobaczyć wiele podwodnych jaskiń, w tym z jedną z najgłębszych na Bałkanach, a także trzy zabytkowe monastery.
Te cztery miasta to tylko nieiwelka część tego, co Półwysep Bałkański ma do zaoferownaia. Krótka wycieczka do któregoś z wspomnianych zakątków, może być dopełnieniem wczesniejszych bałkańskich wczasów, lub początkiem poznawania kultury regionu Bałkanów.